Ana Sayfa / İpuçları

İpuçları

Eğitimlerde en çok sorulan konulardan kısa anlatımlar ve hemen uygulayabileceğiniz pratik bilgiler.

Tümü 98 Excel 25 Power BI 20 SQL 17 Yapay Zekâ 12 Access ve VBA 9 Office 9 Raporlama 6

Excel

Veriyi önce Tabloya çevirin

Veri aralığınızı seçip Ctrl+T’ye basın. Tablo, yeni satırları formüllere, grafiklere ve özet tablolara otomatik dahil eder; sütun adlarıyla okunaklı formüller yazarsınız.

=TOPLA(Satislar[Tutar])
=SUM(Satislar[Tutar])

Excel

DÜŞEYARA (VLOOKUP) yerine ÇAPRAZARA (XLOOKUP)

ÇAPRAZARA (XLOOKUP) hem sola hem sağa arar, sütun numarası istemez ve bulunamayan değer için kendi mesajınızı yazmanıza izin verir. Sütun eklediğinizde formül bozulmaz.

=ÇAPRAZARA(A2; Urunler[Kod]; Urunler[Fiyat]; "Bulunamadı")
=XLOOKUP(A2, Urunler[Kod], Urunler[Fiyat], "Bulunamadı")

Excel

FİLTRE (FILTER) ile canlı alt listeler

FİLTRE işlevi koşula uyan tüm satırları tek formülle döndürür ve kaynak değiştikçe kendiliğinden güncellenir. BENZERSİZ (UNIQUE) ve SIRALA (SORT) ile birleştirerek açılır listeler için temiz kaynaklar oluşturabilirsiniz.

=SIRALA(BENZERSİZ(FİLTRE(Satislar[Bölge]; Satislar[Yıl]=2026)))
=SORT(UNIQUE(FILTER(Satislar[Bölge], Satislar[Yıl]=2026)))

Excel

$ işaretini F4 ile koyun

Formülde bir hücre başvurusunun üzerindeyken F4’e her basışınızda başvuru $A$1 → A$1 → $A1 → A1 arasında döner. Kopyalarken sabit kalması gereken hücreleri böyle kilitleyin.

=B2*$F$1

Excel

Hızlı Doldurma: Ctrl+E

Ad-soyadı ayırmak, kodun bir parçasını almak gibi işlerde ilk hücreye istediğiniz sonucu elle yazın, alttaki hücrede Ctrl+E’ye basın. Excel deseni tanıyıp sütunu doldurur.

Excel

Çok koşullu toplam: ÇOKETOPLA (SUMIFS)

Birden fazla koşula göre toplam almak için ÇOKETOPLA kullanın. Önce toplanacak sütun, ardından koşul aralığı ve koşul çiftleri gelir.

=ÇOKETOPLA(Satislar[Tutar]; Satislar[Bölge]; "Ege"; Satislar[Yıl]; 2026)
=SUMIFS(Satislar[Tutar], Satislar[Bölge], "Ege", Satislar[Yıl], 2026)

Excel

Özet tabloyu yenilemeyi unutmayın

Kaynak veri değiştiğinde özet tablo kendiliğinden güncellenmez. Özet tabloya sağ tıklayıp Yenile deyin ya da Alt+F5 kullanın; tüm özet tablolar için Ctrl+Alt+F5.

Excel

En çok kullanılan kısayollar

Birkaç kısayol günde dakikalar kazandırır: Ctrl+Shift+L filtre açar/kapatır, Alt+= otomatik toplam ekler, Ctrl+Ok tuşları veri sonuna gider, Ctrl+1 Hücre Biçimlendir penceresini açar.

Power BI

Modeli yıldız şemasıyla kurun

Sayısal hareketleri (satış, sipariş) olgu tablosunda, açıklayıcı bilgileri (ürün, müşteri, tarih) boyut tablolarında tutun. Boyutlardan olguya tek yönlü ilişkiler; daha basit DAX, daha hızlı rapor demektir.

Power BI

Bölme için DIVIDE kullanın

DIVIDE, sıfıra bölmede hata yerine boş (ya da sizin belirlediğiniz) değer döndürür. Böylece grafiklerde ve toplamlarda hata görünmez.

Kâr Marjı % = DIVIDE ( [Kâr], [Satış] )

Power BI

Değişkenlerle okunaklı ölçüler

VAR ile ara sonuçlara isim verin. Formül hem okunur hale gelir hem de aynı ifade bir kez hesaplanır.

Marj % =
VAR Satis = SUM ( Satislar[Tutar] )
VAR Maliyet = SUM ( Satislar[Maliyet] )
RETURN DIVIDE ( Satis - Maliyet, Satis )

Power BI

Ayrı bir tarih tablosu kullanın

Yılbaşından bugüne, önceki yıl gibi zaman zekâsı hesapları için kesintisiz günlerden oluşan bir tarih tablosu oluşturun ve tarih tablosu olarak işaretleyin.

Tarih = CALENDAR ( DATE ( 2024, 1, 1 ), DATE ( 2026, 12, 31 ) )

Power BI

Gereksiz sütunları baştan atın

Modele yalnızca raporda kullanacağınız satır ve sütunları alın. Model küçüldükçe dosya hafifler, yenileme ve görseller hızlanır.

Power BI

Power Query’de filtreyi öne alın

Satırları süzme adımlarını sorgunun başına, sıralama gibi pahalı adımları sona koyun. Adımlara anlamlı isimler verirseniz sorguyu aylar sonra da anlarsınız.

SQL

SELECT * yerine sütun adları

Yalnızca ihtiyacınız olan sütunları yazın. Sorgu daha hızlı çalışır, tablo yapısı değiştiğinde raporunuz bozulmaz.

SELECT MusteriAdi, Sehir, Tutar
FROM Siparisler;

SQL

WHERE mi, HAVING mi?

WHERE satırları gruplamadan önce, HAVING grupları gruplamadan sonra süzer. Toplam üzerinden koşul (ör. 100 binin üzerindeki şehirler) HAVING ile yazılır.

SELECT Sehir, SUM(Tutar) AS Toplam
FROM Siparisler
WHERE Yil = 2026
GROUP BY Sehir
HAVING SUM(Tutar) > 100000;

SQL

NULL ile = kullanmayın

NULL bir değer değil, bilinmeyendir; Kolon = NULL hiçbir satır döndürmez. IS NULL / IS NOT NULL kullanın, boşları göstermek için COALESCE ile yedek değer verin.

SELECT Ad, COALESCE(Telefon, 'Yok') AS Telefon
FROM Musteriler
WHERE Eposta IS NULL;

SQL

Sorgunun çalışma sırasını bilin

SQL yazıldığı sırayla değil şu sırayla işlenir: FROM → WHERE → GROUP BY → HAVING → SELECT → ORDER BY. Bu yüzden SELECT’te verdiğiniz takma adı WHERE içinde kullanamazsınız.

Yapay Zekâ

İyi bir istemin 4 parçası

Amaç (ne istiyorsunuz), Bağlam (neden ve kimin için), Kaynak (hangi dosya veya veri) ve Beklenti (biçim, uzunluk, ton). Dördünü de yazdığınızda ilk yanıt çoğunlukla işinize yarar.

Gelecek haftaki yönetim toplantısına hazırlanıyorum. Ekteki satış raporunu 5 maddede özetle; teknik olmayan bir yönetici ekibine sunacağım, sade bir dil kullan.

Yapay Zekâ

Örnek verin, sonra düzeltin

İstediğiniz çıktıdan küçük bir örnek göstermek uzun açıklamalardan daha etkilidir. İlk yanıtı beğenmezseniz baştan yazmak yerine ‘daha kısa yap’, ‘tablo olarak ver’ gibi ek isteklerle düzeltin.

Yapay Zekâ

Sonucu mutlaka kontrol edin

Yapay zekâ akıcı ama yanlış bilgi üretebilir. Rakamları, tarihleri ve kaynakları doğrulayın; özellikle formül ve kod önerilerini küçük bir veriyle deneyin.

Yapay Zekâ

Hassas veriyi paylaşmayın

Kişisel veri, müşteri bilgisi ve gizli belgeleri yalnızca kurumunuzun onayladığı araçlarla kullanın. Gerekirse veriyi anonimleştirip örnek veriyle çalışın.

Yapay Zekâ

Excel formülünü yapay zekâya yazdırın

Sütun adlarını ve istediğiniz sonucu açıkça tarif edin; Excel sürümünüzü ve Türkçe işlev adları istediğinizi belirtin. Gelen formülü birkaç satırda test edin.

Excel 365 Türkçe kullanıyorum. A sütununda tarih, B’de bölge, C’de tutar var. 2026 yılı Ege bölgesi toplamını veren formülü yaz.

Access ve VBA

Her modülün başına Option Explicit

Option Explicit, tanımlanmamış değişken kullanımını engeller. Yazım hatası yapılmış bir değişken adı sessizce yeni değişken olmaz; hatayı derleme anında görürsünüz.

Option Explicit

Sub Ornek()
    Dim toplam As Double
    toplam = 0
End Sub

Access ve VBA

Select ve Activate kullanmayın

Kaydedilmiş makrolar her şeyi seçerek çalışır, bu da kodu yavaşlatır. Hücre ve sayfalara doğrudan başvurun; uzun işlemlerde ekran güncellemeyi kapatın.

Application.ScreenUpdating = False
Worksheets("Rapor").Range("A1").Value = "Toplam"
Application.ScreenUpdating = True

Access ve VBA

Access’te parametre sorgusu

Ölçüt satırına köşeli parantez içinde bir soru yazın; sorgu her çalıştığında değeri kullanıcıdan ister. Aynı sorguyu farklı tarih veya şehirler için yeniden yazmanız gerekmez.

[Başlangıç tarihini girin:]

Access ve VBA

Düzenli olarak Sıkıştır ve Onar

Access dosyaları kullanıldıkça şişer. Dosya → Bilgi → Veritabanını Sıkıştır ve Onar ile boyutu küçültün; öncesinde mutlaka yedek alın.

Office

Word’de stillerle içindekiler

Başlıklarınızı Başlık 1, Başlık 2 stilleriyle biçimlendirin. Başvurular → İçindekiler ile tablo tek tıkla oluşur, sayfa numaraları değişince Tabloyu Güncelleştir yeterlidir.

Office

PowerPoint’te Asıl Slayt

Logo, yazı tipi ve renkleri her slaytta tek tek değiştirmek yerine Görünüm → Asıl Slayt’ta bir kez ayarlayın; tüm sunuma uygulanır.

Office

Outlook’ta Hızlı Adımlar

Sık yaptığınız ‘taşı, okundu işaretle, yanıtla’ gibi işlemleri Hızlı Adımlar’a kaydedin; tek tıkla çalıştırın.

Excel

Hata yerine anlamlı sonuç: EĞERHATA (IFERROR)

#SAYI/0!, #YOK gibi hatalar raporu bozar. Formülü EĞERHATA içine alarak hata durumunda 0, boş ya da açıklayıcı bir metin gösterin.

=EĞERHATA(B2/C2; 0)
=IFERROR(B2/C2, 0)

Excel

Fazla boşlukları KIRP (TRIM) ile temizleyin

Başka sistemlerden gelen veride baştaki, sondaki ve çift boşluklar aramaların eşleşmemesine yol açar. Yardımcı sütunda KIRP kullanıp sonucu değer olarak yapıştırın.

=KIRP(A2)
=TRIM(A2)

Excel

Listeyi tek hücrede birleştirin

METİNBİRLEŞTİR (TEXTJOIN), bir aralıktaki değerleri seçtiğiniz ayraçla tek metinde toplar. İkinci bağımsız değişkeni DOĞRU (TRUE) yaparsanız boş hücreler atlanır.

=METİNBİRLEŞTİR(", "; DOĞRU; A2:A10)
=TEXTJOIN(", ", TRUE, A2:A10)

Excel

İş günü sayısını hesaplayın

TAMİŞGÜNÜ (NETWORKDAYS) iki tarih arasındaki iş günlerini hafta sonlarını çıkararak sayar. Resmî tatilleri ayrı bir listede tutup üçüncü bağımsız değişken olarak verin.

=TAMİŞGÜNÜ(A2; B2; Tatiller[Tarih])
=NETWORKDAYS(A2, B2, Tatiller[Tarih])

Excel

Ayın son gününü bulun: SERİAY (EOMONTH)

SERİAY, bir tarihten belirli ay sonra ya da önceki ayın son gününü verir. Vade, dönem sonu ve aylık raporlarda çok işe yarar.

=SERİAY(A2; 0)
=EOMONTH(A2, 0)

Excel

Çok koşullu sınıflandırma: ÇOKEĞER (IFS)

İç içe EĞER (IF) yazmak yerine ÇOKEĞER ile koşulları sırayla yazın. Son koşulu DOĞRU (TRUE) yaparsanız ‘diğer tüm durumlar’ için varsayılan sonuç vermiş olursunuz.

=ÇOKEĞER(B2>=90; "A"; B2>=70; "B"; DOĞRU; "C")
=IFS(B2>=90, "A", B2>=70, "B", TRUE, "C")

Excel

Süresi geçenleri otomatik boyayın

Koşullu Biçimlendirme → Yeni Kural → ‘Formül kullan’ ile tüm satırı boyayabilirsiniz. Sütun harfinin önüne $ koymayı unutmayın.

=$D2<BUGÜN()
=$D2<TODAY()

Excel

Açılır liste ile hatasız veri girişi

Veri → Veri Doğrulama → Liste seçeneğiyle hücreye yalnızca belirlediğiniz değerlerin girilmesini sağlayın. Kaynağı bir Tablo sütunu yaparsanız liste kendiliğinden büyür.

Excel

Başlıkları sabitleyin

Görünüm → Bölmeleri Dondur → Üst Satırı Dondur ile aşağı kaydırırken başlıklar ekranda kalır. Yazdırırken her sayfada tekrarlamak için Sayfa Düzeni → Başlıkları Yazdır’ı kullanın.

Excel

Yalnızca değerleri yapıştırın

Formül sonuçlarını sabitlemek için kopyalayıp Ctrl+Alt+V ile Özel Yapıştır’ı açın, ardından Değerler’i seçin. Rapor paylaşmadan önce dış bağlantıları böyle temizleyebilirsiniz.

Excel

Yinelenenleri silmeden önce işaretleyin

Giriş → Koşullu Biçimlendirme → Hücre Kurallarını Vurgula → Yinelenen Değerler ile tekrarları önce görün. Emin olduktan sonra Veri → Yinelenenleri Kaldır’ı kopyası alınmış veride kullanın.

Excel

Tek formülle özet: GRUPLAÖLÇÜT (GROUPBY)

Microsoft 365’teki GRUPLAÖLÇÜT işlevi, özet tablo kurmadan veriyi gruplayıp toplar. Kaynak değiştikçe sonuç kendiliğinden güncellenir; yenilemeye gerek kalmaz.

=GRUPLAÖLÇÜT(Satislar[Bölge]; Satislar[Tutar]; TOPLA)
=GROUPBY(Satislar[Bölge], Satislar[Tutar], SUM)

Excel

Metni parçalara ayırın: METİNBÖL (TEXTSPLIT)

Ad soyad, adres ya da “;” ile ayrılmış listeleri Metni Sütunlara Dönüştür sihirbazına girmeden böler. Sonuç kaynak hücreyle birlikte güncellenir.

=METİNBÖL(A2; " ")
=TEXTSPLIT(A2, " ")

Excel

Ayraçtan önce ve sonra: ÖNCEKİMETİN (TEXTBEFORE)

Bir işaretten önceki ya da sonraki metni almak için PARÇAAL (MID) ve BUL (FIND) ile uğraşmayın. E-posta adresinden kullanıcı adını ve alan adını tek formülle ayırın.

=ÖNCEKİMETİN(A2; "@")
=SONRAKİMETİN(A2; "@")
=TEXTBEFORE(A2, "@")
=TEXTAFTER(A2, "@")

Excel

Uzun formülleri LET ile adlandırın

LET ile ara sonuçlara ad verirsiniz. Aynı hesap formülde bir kez yapılır; formül hem daha hızlı çalışır hem de okunması kolaylaşır.

=LET(toplam; TOPLA(B2:B100); hedef; 50000;
 EĞER(toplam>=hedef; "Hedef tuttu"; hedef-toplam))
=LET(toplam, SUM(B2:B100), hedef, 50000,
 IF(toplam>=hedef, "Hedef tuttu", hedef-toplam))

Excel

İstediğiniz sütunları seçin: SÜTUNSEÇ (CHOOSECOLS)

Büyük bir tablodan yalnızca gereken sütunları, istediğiniz sırada getirir. Rapor ya da çıktı sayfası hazırlarken kopyala-yapıştırın yerini alır.

=SÜTUNSEÇ(Satislar; 1; 4; 2)
=CHOOSECOLS(Satislar, 1, 4, 2)

Excel

Sayı ve tarih dizisi: SIRALI (SEQUENCE)

SIRALI ile 1’den 12’ye numara ya da her ayın ilk günü gibi dizileri tek formülle üretin. Takvim, plan ve şablon hazırlamada çok işe yarar.

=TARİH(2026; SIRALI(12); 1)
=DATE(2026, SEQUENCE(12), 1)

Power BI

Ölçü mü, hesaplanmış sütun mu?

Toplam, oran, ortalama gibi seçilen filtreye göre değişmesi gereken her şey ölçü olmalıdır. Hesaplanmış sütun satır bazında bir kez hesaplanır ve modeli büyütür; yalnızca dilimleyici veya gruplamada kullanacağınız değerler için tercih edin.

Power BI

Satır saymak için COUNTROWS

Bir tablodaki satır sayısı için COUNTROWS kullanın. Boş değerlerden etkilenmez ve niyetinizi açıkça gösterir.

Sipariş Sayısı = COUNTROWS ( Satislar )

Power BI

Toplamları kendi ölçünüzle yazın

Alanı görsele sürükleyince oluşan otomatik toplam yerine açık bir ölçü yazın. Ölçüyü her raporda tekrar kullanır, biçimini (₺, %) bir kez ayarlarsınız.

Toplam Satış = SUM ( Satislar[Tutar] )

Power BI

Geçen yılla karşılaştırma

Tarih tablonuz hazırsa önceki yılın aynı dönemini tek satırda hesaplayabilirsiniz. Ardından değişim yüzdesini DIVIDE ile bulun.

Geçen Yıl Satış =
CALCULATE ( [Toplam Satış], SAMEPERIODLASTYEAR ( Tarih[Tarih] ) )

Power BI

Dilimleyiciye göre değişen başlık

SELECTEDVALUE, tek bir değer seçiliyse onu, değilse sizin belirlediğiniz metni döndürür. Bu ölçüyü kart ya da görsel başlığında kullanın.

Başlık = "Bölge: " & SELECTEDVALUE ( Bolge[Ad], "Tümü" )

Power BI

Çift yönlü ilişkilerden kaçının

İlişkilerde çapraz filtre yönünü tek yönlü bırakın. Çift yönlü ilişkiler beklenmedik sonuçlara ve yavaşlığa yol açabilir; gerçekten gerekiyorsa ölçü içinde CROSSFILTER ile sınırlı kullanın.

Power BI

Aylık dosyaları klasörden birleştirin

Veri Al → Klasör ile aynı yapıdaki tüm Excel/CSV dosyalarını tek tabloda toplayın. Yeni ay dosyasını klasöre atıp Yenile demeniz yeterli olur.

Power BI

Yavaş görseli Performance Analyzer ile bulun

Görünüm sekmesindeki Performance Analyzer (Performans Analizcisi) her görselin ne kadar sürede çizildiğini gösterir. En yavaş görselden başlayarak ölçüleri ve görsel sayısını sadeleştirin.

Power BI

Görsel hesaplamalarla kümülatif toplam

Görsel hesaplamalar, modele ölçü eklemeden doğrudan görselin üzerinde hesap yapmanızı sağlar. Kümülatif toplam, hareketli ortalama ve önceki satırla fark birkaç kelimeyle yazılır.

Kümülatif = RUNNINGSUM ( [Toplam Satış] )

Power BI

Ölçünüzü DAX sorgu görünümünde test edin

DAX sorgu görünümünde bir ölçünün sonucunu rapor sayfası kurmadan tablo olarak görebilirsiniz. Hatalı sonucun nedenini bulmanın en hızlı yolu budur.

EVALUATE
SUMMARIZECOLUMNS (
    Tarih[Yıl],
    "Satış", [Toplam Satış]
)

Power BI

Alan parametresiyle seçimi kullanıcıya bırakın

Modelleme sekmesindeki alan parametresiyle kullanıcı, aynı grafikte Satış, Kâr ya da Adet arasında dilimleyiciden geçiş yapar. Onlarca kopya görsel yerine tek görsel yeterli olur.

Power BI

Hesaplama gruplarıyla tekrarı bitirin

YTD, Geçen Yıl ve Değişim % gibi hesapları her ölçü için ayrı ayrı yazmayın. Model görünümünde bir hesaplama grubu oluşturun; tüm ölçülere birden uygulanır.

YTD = CALCULATE ( SELECTEDMEASURE (), DATESYTD ( Tarih[Tarih] ) )

Power BI

Artımlı yenileme ile büyük tablolar

Milyonlarca satırlık tabloyu her gün baştan yüklemeyin. RangeStart ve RangeEnd parametreleriyle filtre kurup artımlı yenilemeyi açın; Service yalnızca yeni dönemi yeniler.

= Table.SelectRows ( Kaynak, each [Tarih] >= RangeStart and [Tarih] < RangeEnd )

Power BI

Raporu PBIP proje olarak saklayın

Power BI proje biçimi (.pbip) raporu ve modeli okunabilir metin dosyaları olarak kaydeder. Değişiklikleri karşılaştırmak, ekipçe çalışmak ve sürüm takibi yapmak kolaylaşır.

SQL

Eşleşmeyen kayıtları LEFT JOIN ile bulun

Siparişi olmayan müşterileri bulmak için LEFT JOIN yapıp sağ tablodaki anahtarın NULL olduğu satırları süzün.

SELECT m.MusteriAdi
FROM Musteriler m
LEFT JOIN Siparisler s ON s.MusteriId = m.Id
WHERE s.Id IS NULL;

SQL

Büyük tabloda önce küçük deneyin

Sorguyu geliştirirken ilk birkaç yüz satırla çalışın. SQL Server’da TOP, Oracle’da FETCH FIRST kullanılır.

-- SQL Server
SELECT TOP 100 SiparisNo, Tutar FROM Siparisler;

-- Oracle
SELECT SiparisNo, Tutar FROM Siparisler
FETCH FIRST 100 ROWS ONLY;

SQL

UPDATE ve DELETE’ten önce SELECT

Değiştireceğiniz satırları önce aynı WHERE koşuluyla SELECT ederek görün. Satır sayısı beklediğiniz gibiyse işlemi bir transaction içinde çalıştırın.

BEGIN TRAN;
UPDATE Urunler SET Fiyat = Fiyat * 1.10 WHERE Kategori = 'A';
-- sonucu kontrol edin, sonra:
COMMIT;   -- ya da ROLLBACK;

SQL

CASE ile sınıflandırma

CASE ifadesi sorgu içinde koşula göre yeni bir sütun üretir; Excel’deki EĞER’in SQL karşılığıdır.

SELECT SiparisNo, Tutar,
  CASE WHEN Tutar >= 10000 THEN 'Büyük'
       WHEN Tutar >= 1000  THEN 'Orta'
       ELSE 'Küçük' END AS Segment
FROM Siparisler;

SQL

Tarih aralığında >= ve < kullanın

Saat bilgisi de tutan tarih sütunlarında BETWEEN son günün saatli kayıtlarını kaçırabilir. Başlangıç için >=, bitiş için bir sonraki günün < koşulunu yazın.

WHERE SiparisTarihi >= '2026-01-01'
  AND SiparisTarihi <  '2026-02-01'

SQL

Uzun sorguları WITH ile adımlara bölün

CTE (WITH) ile ara sonuçlara isim verin. Sorgu yukarıdan aşağı okunur hale gelir, hata ayıklamak kolaylaşır.

WITH AylikSatis AS (
  SELECT MONTH(Tarih) AS Ay, SUM(Tutar) AS Toplam
  FROM Siparisler GROUP BY MONTH(Tarih)
)
SELECT * FROM AylikSatis WHERE Toplam > 50000;

SQL

Takma adlarla okunaklı sorgular

Tablolara kısa takma adlar verip sütunları bu adlarla yazın. Birden çok tablo birleştirdiğinizde hangi sütunun nereden geldiği hemen anlaşılır.

SELECT m.Ad, s.Tarih, s.Tutar
FROM Musteriler AS m
JOIN Siparisler AS s ON s.MusteriId = m.Id;

SQL

Her müşterinin son siparişi: ROW_NUMBER

Pencere fonksiyonu ROW_NUMBER, her grup içinde satırları numaralar. Numarası 1 olan satırı seçerek her müşterinin en son kaydını alt sorgu karmaşası olmadan bulursunuz.

SELECT MusteriID, SiparisNo, SiparisTarihi
FROM (
  SELECT MusteriID, SiparisNo, SiparisTarihi,
    ROW_NUMBER() OVER (PARTITION BY MusteriID
                       ORDER BY SiparisTarihi DESC) AS Sira
  FROM Siparisler
) s
WHERE Sira = 1;

SQL

Önceki ayla fark: LAG

LAG bir önceki satırın değerini getirir. Aylık satışları önceki ayla karşılaştırmak için kendi kendine birleştirme (self join) yazmanız gerekmez.

SELECT Ay, Satis,
  Satis - LAG(Satis) OVER (ORDER BY Ay) AS Fark
FROM AylikSatis;

SQL

Değerleri tek satırda toplayın: STRING_AGG

Bir müşterinin aldığı ürünleri ya da bir departmandaki çalışanları virgülle ayrılmış tek satırda gösterir. SQL Server 2017 ve sonrasında kullanılabilir.

SELECT Departman,
  STRING_AGG(AdSoyad, ', ') AS Calisanlar
FROM Personel
GROUP BY Departman;

SQL

Hatasız dönüşüm: TRY_CAST

Metin sütunundaki tek bir hatalı değer CAST ile tüm sorguyu durdurur. TRY_CAST dönüştüremediği değer için hata vermez, NULL döndürür; sorunlu kayıtları da böylece kolayca bulursunuz.

SELECT Kod, TRY_CAST(Tutar AS decimal(18,2)) AS Tutar
FROM Aktarim
WHERE TRY_CAST(Tutar AS decimal(18,2)) IS NULL;

SQL

Toplam içindeki payı bulun: SUM() OVER()

Pencere olarak kullanılan SUM, gruplamadan genel toplamı her satıra getirir. Her bölgenin toplam satış içindeki yüzdesini alt sorgu yazmadan hesaplarsınız.

SELECT Bolge, Satis,
  100.0 * Satis / SUM(Satis) OVER () AS PayYuzde
FROM BolgeSatis;

SQL

Birden çok sütunda en büyük: GREATEST

SQL Server 2022 ile gelen GREATEST ve LEAST, aynı satırdaki birden çok sütunun en büyüğünü ya da en küçüğünü verir. Uzun CASE ifadelerine gerek kalmaz.

SELECT Urun,
  GREATEST(Ocak, Subat, Mart) AS EnYuksekAy
FROM CeyrekSatis;

Yapay Zekâ

Ona bir rol verin

‘Deneyimli bir finans analisti olarak’ ya da ‘yeni başlayan bir kullanıcıya anlatır gibi’ demek yanıtın dilini ve derinliğini belirgin şekilde değiştirir.

Deneyimli bir İK uzmanı olarak, aşağıdaki ilan metnini daha kapsayıcı ve kısa hale getir.

Yapay Zekâ

Çıktının biçimini siz belirleyin

Tablo, madde listesi, e-posta taslağı ya da en fazla 100 kelime gibi bir biçim isteyin. Sütun adlarını da yazarsanız sonucu doğrudan Excel’e yapıştırabilirsiniz.

Sonucu Ürün | Sorun | Öneri sütunlarından oluşan bir tablo olarak ver.

Yapay Zekâ

Büyük işi adımlara bölün

Tek seferde uzun bir rapor istemek yerine önce taslak başlıkları, sonra her bölümü ayrı ayrı isteyin. Her adımda yönlendirdiğiniz için sonuç daha isabetli olur.

Yapay Zekâ

Varsayımlarını yazdırın

Analiz ya da hesap istediğinizde ‘kullandığın varsayımları ve eksik bilgileri ayrıca listele’ deyin. Hatalı bir varsayımı erkenden yakalarsınız.

Yapay Zekâ

Kendi istem kütüphanenizi tutun

İşe yarayan istemleri bir belgede saklayın ve köşeli parantezli boşluklarla şablona çevirin. Ekip olarak paylaşınca herkes aynı kalitede sonuç alır.

[Toplantı notları] metnini özetle; kararları, sorumluları ve tarihleri ayrı bir tabloda ver.

Yapay Zekâ

Excel’de Copilot için veriyi hazırlayın

Copilot, başlıkları net ve boş satır/sütun içermeyen, Tablo olarak biçimlendirilmiş verilerle en iyi sonucu verir. Sütun adlarını anlaşılır yazın.

Yapay Zekâ

Toplantı notlarından görev listesi

Uzun notları yapay zekâya verip kim, ne, ne zaman sorularına göre düzenlemesini isteyin. Sonucu paylaşmadan önce isim ve tarihleri kontrol edin.

Bu notlardan görev listesi çıkar: Görev | Sorumlu | Son tarih. Belirsiz olanları ayrıca belirt.

Access ve VBA

Adlarda boşluk ve Türkçe karakter kullanmayın

Tablo, alan ve değişken adlarında boşluk ve ç, ğ, ı, ö, ş, ü kullanmamak sorgu ve kodlarda sorun çıkmasını önler. SiparisTarihi gibi bitişik yazım tercih edin.

Access ve VBA

İlişkilerde Bilgi Tutarlılığı

İlişki kurarken ‘Bilgi Tutarlılığına Zorla’ seçeneğini işaretleyin. Böylece olmayan bir müşteriye sipariş girilemez, kayıtlar sahipsiz kalmaz.

Access ve VBA

Son dolu satırı bulun

Veri eklenecek satırı sabit yazmak yerine kodla bulun. Böylece makro her veri boyutunda çalışır.

Dim sonSatir As Long
sonSatir = Cells(Rows.Count, "A").End(xlUp).Row

Access ve VBA

With ile kısa ve hızlı kod

Aynı nesneye arka arkaya erişiyorsanız With bloğu kullanın; kod hem kısalır hem okunur olur.

With Worksheets("Rapor").Range("A1")
    .Value = "Satış Raporu"
    .Font.Bold = True
    .Font.Size = 14
End With

Access ve VBA

Hataları yakalayın

Beklenmedik bir hata kullanıcının önüne VBA penceresi çıkarmasın. Hata yakalama bloğuyla anlaşılır bir mesaj gösterin.

Sub Ornek()
    On Error GoTo Hata
    ' ... kodunuz ...
    Exit Sub
Hata:
    MsgBox "İşlem tamamlanamadı: " & Err.Description
End Sub

Office

Biçim Boyacısına çift tıklayın

Biçim Boyacısı’na tek tıklamak biçimi bir kez, çift tıklamak istediğiniz kadar uygular. Bitince Esc’ye basın. Word, Excel ve PowerPoint’te aynı şekilde çalışır.

Office

Sayfa sonu için Ctrl+Enter

Word’de yeni sayfaya geçmek için Enter’a basıp boş satır eklemeyin; Ctrl+Enter ile sayfa sonu koyun. Metin değişse de düzen bozulmaz.

Office

Nesneleri Hizala ve Dağıt

PowerPoint’te birden fazla şekli seçip Şekil Biçimi → Hizala menüsünden hizalayın ve eşit aralıkla dağıtın. Göz kararı yerleştirmeye göre çok daha düzgün görünür.

Office

Sunumda Sunucu Görünümü

Slayt gösterisinde Sunucu Görünümü notlarınızı, sıradaki slaytı ve süreyi yalnızca size gösterir. Alt+F5 ile doğrudan bu görünümde başlatabilirsiniz.

Office

Outlook kuralları ile otomatik klasörleme

Belirli kişilerden ya da konulardan gelen e-postaları Kurallar ile otomatik olarak klasörlere taşıyın. Gelen kutunuz yalnızca dikkat gerektirenlerle kalır.

Office

Ek yerine bağlantı paylaşın

Dosyayı OneDrive ya da SharePoint’e kaydedip bağlantısını paylaşın. Herkes aynı güncel sürüm üzerinde çalışır, e-postalarda onlarca kopya oluşmaz.

Raporlama

Doğru grafiği seçin

Zaman içindeki değişim için çizgi, kategorileri karşılaştırmak için çubuk, bir bütünün parçaları için az dilimli pasta ya da yığılmış çubuk kullanın. Emin değilseniz çubuk grafik çoğu zaman en anlaşılır seçenektir.

Raporlama

Çubuk grafikte eksen sıfırdan başlasın

Çubuk grafikte dikey ekseni sıfır dışında bir değerden başlatmak küçük farkları olduğundan büyük gösterir ve okuyanı yanıltır.

Raporlama

Başlıkta mesajı söyleyin

‘Bölge Bazında Satışlar’ yerine ‘Ege satışları 3. çeyrekte %12 arttı’ gibi bir başlık, okuyanın grafikte neye bakması gerektiğini hemen anlatır.

Raporlama

Rengi vurgu için kullanın

Her çubuğu farklı renge boyamak yerine öne çıkarmak istediğiniz değeri renkli, diğerlerini gri yapın. Göz doğrudan önemli olana gider.

Raporlama

Bir sayfada az ama öz görsel

Bir rapor sayfasında 5–6 görseli geçmeyin. En önemli göstergeyi sol üste koyun; ayrıntıyı alt sayfalara ya da detaya inme özelliğine bırakın.

Raporlama

Sayıları okunur hale getirin

Yönetici raporlarında 1.234.567,89 yerine 1,2 Mn gibi yuvarlanmış değerler gösterin. Excel’de özel sayı biçimiyle değeri değiştirmeden görünümü kısaltabilirsiniz.

#.##0,0.. "Mn"

Hadi başlayalım

Kurumunuza özel eğitimi birlikte planlayalım.

Formu doldurun ya da e-posta gönderin; ihtiyacınıza uygun eğitimi ve süreyi birlikte belirleyelim.

Format

Sınıf içi · Uzaktan

Eğitim Talep Formu

Bilgilerinizi bırakın, en kısa sürede dönüş yapayım.